Wiedza

Ochrona słuchu przed szkodliwym hałasem polega na wyeliminowaniu jego szkodliwej dawki. Tak jak w przypadku innych zagrożeń, tak i tutaj mamy do czynienia z wartością graniczną wynoszącą 85 dB (dla normalnego, 8-godzinnego dnia pracy), po przekroczeniu której hałas zaczyna szkodzić naszemu zdrowiu. Jeżeli środowiska, w których codziennie przebywamy obfituje w źródła dźwięku o natężeniu przekraczającym 85 dB, ochrona słuchu staje się koniecznością.

Dodatkowo należy mieć na uwadze zalecenie, które informuje o tym, by maksymalna suma natężeń dźwięku nie przekraczała 115 dB (pomijając tzw. dźwięki impulsowe, dla których wartość graniczna została zwiększona do 140 dB).

Kiedy stosujemy środki ochrony słuchu?

Podstawowa zasada mówi o potrzebie użycia środków ochrony słuchu w przypadku, gdy dana osoba przebywa w środowisku, w którym hałas przewyższa którąkolwiek z wymienionych wyżej wartości granicznych.

Ważne: natężenie dźwięku mierzy się w skali logarytmicznej. Oznacza to podwojenie natężenia dźwięku przy wzroście o każde 3 dB.

Czas przebywania (dziennie)	Hałas
8 godzin	85 dB
4 godziny	88 dB
10 min.	100 dB

Środowiska generujące hałas przekraczający graniczną wartość 85 dB:

• lotniska
• kopalnie
• urządzenia stosowane w leśnictwie
• ładowarki
• maszyny wykorzystywane w przemyśle odzieżowym i włókienniczym
• roboty drogowe
• traktory
• hale fabryczne i warsztaty (kuźnie, prasy itp.)
• ręczne narzędzia elektryczne

Pracodawca

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi odpowiednią ochronę przed zagrożeniami związanymi z narażeniem na hałas. Oznacza to, że powinien zadbać o odpowiednie przystosowanie środków technicznych i organizacyjnych do obniżenia natężenia dźwięku. Jeżeli to nie wystarczy i nadal będzie można zaobserwować przekroczenie dopuszczalnych wielkości hałasu, pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom indywidualne ochrony słuchu, odpowiednio dobrane do ich cech indywidualnych oraz do wielkości hałasu.

Właściwe stosowanie ochronników słuchu

Jeżeli środek ochrony słuchu ma właściwie spełniać swoją funkcję podczas przebywania hałasie, powinien być wygodny w użyciu oraz powinno się go nosić przez 100% czasu pracy. Jego niewłaściwe stosowanie może doprowadzić nawet do trwałego kalectwa.

Dla przykładu: jeżeli podczas 8 godzinnego czasu pracy, gdy natężenie otaczającego nas hałasu wynosi 100dB, używając nauszniki o tłumieniu 23 dB (obniżają hałas do wartości 77 dB, czyli do poziomu bezpiecznego dla naszego zdrowia) będziemy je zdejmować "zaledwie" na 3 minuty w ciągu każdej godziny, to przez 8 godzin pracy ograniczymy natężenie hałasu do zaledwie 87,4 dB. Oznacza to w konsekwencji, że zostaniemy narażeni na otrzymanie dawki hałasu przekraczającej niemal dwukrotnie dopuszczalne normy.

Zdejmowanie podczas pracy "na chwile" ochronników słuchu może być spowodowane ich nieprawidłowym doborem dla danej osoby lub dla danego środowiska pracy. Na ich dobór mają wpływ indywidualne cechy pracownika, takie jak: wielkość i kształt przewodu słuchowego, skłonność do uczuleń, jak również niekorzystne czynniki zewnętrzne występujące w miejscu pracy, jak: wysoka temperatura, wilgotność czy zapylenie. Dodatkowo należy pamiętać o prawidłowym użytkowaniu ochronników, zgodnie z zaleceniami instrukcji obsługi, która to powinna być opracowana w języku polskim i dołączona do produktu.

Rodzaje środków ochrony słuchu:

• Nauszniki przeciwhałasowe - posiadają czasze tłumiące z miękkimi poduszkami uszczelniającymi, które obejmują małżowiny uszne i idealnie przylegają do głowy. Występują w rozmiarach: małym, dużym oraz normalnym. Dodatkowo mogą być niezależne lub przyczepiane do hełmów ochronnych.

  Nauszniki przeciwhałasowe możemy podzielić na:

  1. tradycyjne - wykonane z tworzyw sztucznych (ABS, polipropylen, poliamid itd.) - ze sprężyną dociskową zakładaną na głowę/kark, do montowania na hełmie ochronnym, itd. Poprzez zróżnicowaną wielkością zostały dopasowane do różnych poziomów hałasu. Dodatkowo dzięki wyłożeniu miękkimi poduszeczkami czaszy nauszników, szczelnie obejmują małżowiny uszne.
  2. aktywne - do wzmacniania dźwięków o niskim natężeniu (im bliżej znajdują się źródła dźwięku o natężeniu 80 dB, tym silniej tłumią sygnały dźwiękowe, po to by przy 82 dB ekwiwalentny poziom dźwięku nie został przekroczony. Mogą występować modele z możliwością podłączenia do nich telefonu komórkowego lub krótkofalówki.
  3. z wmontowaną krótkofalówką - pozwalają na bezproblemowa łączność między dwoma lub więcej użytkownikami, przy jednoczesnej ochronie ich słuchu przed nadmiernym hałasem.
  4. z wmontowanym odbiornikiem radiowym w zakresie FM - chronią słuch użytkownika, pozwalając mu jednocześnie na słuchanie ulubionej stacji radiowej.
  
  
• Wkładki przeciwhałasowe - w odróżnieniu do nauszników przeciwhałasowych, stosuje się je w zewnętrznym kanale słuchowym oraz w małżowinie usznej. Służą one do szczelnego zamknięcia kanału słuchowego (lekarz powinien wcześniej stwierdzić, czy nie ma żadnych przeciwwskazań do ich stosowania). Niektóre z nich mogą być produkowane w różnych rozmiarach w celu lepszego uszczelnienia kanału słuchowego i zwiększenia komfortu użytkowania. Wykonane są z miękkich i elastycznych materiałów takich jak: silikon, wata mineralna, guma i inne tworzywa sztuczne.

  Wyróżniamy dwa warianty wkładek:

  1. zwykłe, pojedyncze zatyczki (przeważnie jednorazowego użytku),
  2. połączone łukiem lub sznurkiem (najczęściej wielokrotnego użytku).
  
  

Rodzaje pałąków

• A - Pałąk nagłowny:
  • wykonane ze stali nierdzewne dociskowe sprężyny,
  • niskie, dwupunktowe mocowanie czasz tłumiących,
  • duży komfort użytkowania w skutek użycia szerokich i miękkich wykończeń miejsc, gdzie sprężyna styka się z głową.
• B - Sprężyna dociskowa z tyłu głowy:
  • przydaje się w sytuacji, gdy zachodzi potrzeba używania dodatkowego sprzętu ochrony osobistej (np. osłony twarzy),
  • idealna dla użytkowników przyłbic spawalniczych,
  • nauszniki o większej masie są dostępne wraz z cienką podtrzymującą tasmą.
• F - Pałąk składany:
  • wygodny pałąk o cienkiej budowie nie kolidujący podczas współpracy z nakryciem głowy,
  • złożony zajmuje niewielką przestrzeń, jego poduszki uszczelniające są dobrze zabezpieczone,
  • łatwy do założenia.
• P3 - adapter dochełmowy:
  • nadaje się do montażu na hełmach ochronnych,
  • przystosowany do pracy w trzech różnych pozycjach: roboczej, wentylacyjnej i spoczynkowej,
  • stanowi zaczep dla osłon twarzy i osłon przeciwdeszczowych,
  • dostępny w wersjach dostosowanych do większości modeli hełmów.